Corten en roest: hoe zit dat nu?

Cortenstaal (weervast staal) heeft mooie en unieke eigenschappen wanneer het om “roestvastheid” gaat. Vooral architecten en kunstenaars zijn er dol op. Het bijzondere van dit staal is dat het eerst heel erg roest en vervolgens lijkt te stoppen met roesten. We zien dit staal onder andere terugkomen in kunstwerken, plantenbakken, borders in tuinen en geluidwallen langs snelwegen. Cortenstaal (en andere weervaste staalkwaliteiten) roest in eerste instantie net zo als ‘gewoon’ constructiestaal. Het vormt aan het oppervlak de kenmerkende rood-bruine roestlaag die we van staal kennen. De roestlaag van een gewoon constructiestaal is poreus, waardoor lucht (zuurstof) en water er doorheen kunnen. We hebben zuurstof en vocht nodig om staal te laten roesten. Zuurstof en vocht bereiken dus het onderliggende, niet geroeste staal, dat vervolgens ook weer gaat roesten. Dit roesten van gewoon staal gaat net zo lang door totdat al het staal is geroest. Van dit probleem heeft Cortenstaal dus geen last.

Jarenlang buiten
Aan Corten staal worden speciaal legeringselementen toegevoegd (o.a. koper, fosfor, chroom). Deze elementen zorgen ervoor dat er onder de roestlaag een nauwelijks poreuze en goed hechtende laag wordt gevormd. We noemen deze laag een ‘patineerlaag’. Door deze patineerlaag kunnen het benodigde zuurstof en vocht het onderliggende staal slechts zeer beperkt meer bereiken. Het roestproces stopt dus nagenoeg. Daarom kan Cortenstaal tientallen jaren buiten worden toegepast, mits er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan.
De patineerlaag wordt namelijk alleen gevormd als het Corten afwisselend nat en ook weer droog wordt. Wanneer het Corten staal langdurig nat staat, dan wordt de patineerlaag niet goed gevormd of zelfs afgebroken. Ook voldoende chloriden (denk aan zout; natrium-chloride) breken de patineerlaag af. Het Cortenstaal gaat dan vervolgens roesten zoals normaal constructiestaal dat ook doet.

Rekening mee houden
Ontwerpers moeten hier dus rekening mee houden. Ze moeten rekening houden met holle horizontale vlakken waarop water kan blijven liggen of met spleten en holtes. Wat dacht je van strooizout op de weg of zeelucht waar zout in zit? Die kunnen ook voor problemen met Corten zorgen. Denk hier dus altijd aan, bij gebruik van Cortenstaal.

Tekst: Wonnie van Beek